Hoeveel renners zijn erin geslaagd hun naam op de erelijst van de Tour de France, de Giro d’Italia en de Vuelta a España te zetten? Sinds de oprichting van de Vuelta in 1935 hebben slechts acht wielrenners het algemeen klassement van deze drie grote rondes gewonnen. Dit aantal, dat jarenlang op zeven stond, is recentelijk veranderd met de overwinning van Jonas Vingegaard op de Giro 2026.
Tijdlijn en dichtheid van de drie-eenheden in het wielrennen
Het eerste opvallende element in de geschiedenis van de winnaars van de drie grote rondes in het wielrennen is de tijdsverdeling van deze prestaties. De drie eerste renners die de drie-eenheid voltooiden, Eddy Merckx, Felice Gimondi en Jacques Anquetil, deden dit tussen de jaren 1960 en 1970. Daarna moest men wachten tot het einde van de jaren 2000 voordat het tempo toenam.
Sinds Alberto Contador hebben vier renners zich in deze kring gevoegd in minder dan twee decennia. Deze recente concentratie is geen toeval. Teams plannen tegenwoordig de carrière van hun leiders rond een expliciet doel van overwinningen in meerdere grote rondes, met trainingsprogramma’s en schema’s die in die richting zijn opgebouwd.
Vergelijkingstabel van de acht kampioenen van de drie grote rondes
| Renner | Nationaliteit | Overwinningen Tour de France | Overwinningen Giro | Overwinningen Vuelta |
|---|---|---|---|---|
| Jacques Anquetil | Frankrijk | 5 | 2 | 1 |
| Felice Gimondi | Italië | 1 | 3 | 1 |
| Eddy Merckx | België | 5 | 5 | 1 |
| Bernard Hinault | Frankrijk | 5 | 3 | 2 |
| Alberto Contador | Spanje | 2 | 2 | 3 |
| Vincenzo Nibali | Italië | 1 | 2 | 1 |
| Chris Froome | Verenigd Koninkrijk | 4 | 1 | 1 |
| Jonas Vingegaard | Denemarken | 2 | 1 | 1 |
De tabel benadrukt een aanzienlijke kloof tussen de erelijsten. Eddy Merckx heeft elf overwinningen in de drie grote rondes, een aantal dat sindsdien door niemand is benaderd. Bernard Hinault, met in totaal tien overwinningen, blijft de enige die kan concurreren in alle drie de wedstrijden.
Profiel van de renners: specialisten of allrounders op de weg
De acht leden van deze kring zijn niet hetzelfde. Sommigen hebben hun erelijst opgebouwd door jarenlang een enkele wedstrijd te domineren, en vervolgens de andere twee in een of twee edities te veroveren. Anderen hebben hun overwinningen meer evenwichtig verdeeld.
Anquetil en Merckx belichamen de dominantie in de Tour de France, met elk vijf overwinningen in de juli-wedstrijd. De Giro diende als aanvullend podium voor Merckx, die daar ook vijf keer won. De Vuelta was voor deze twee kampioenen echter slechts een eenmalige passage, met elk slechts één overwinning.
Alberto Contador heeft een ander profiel. Zijn drie overwinningen in de Vuelta tonen een sterke verankering in de Spaanse wedstrijd, terwijl zijn successen in de Tour de France en de Giro een evenwichtige erelijst tussen de drie wedstrijden aanvullen.
Het geval Vingegaard: een methodisch opgebouwde drie-eenheid
Jonas Vingegaard nam in 2020 deel aan zijn eerste grote ronde, tijdens de Vuelta, en eindigde op de 46e plaats als ploeggenoot van Primoz Roglic. Zes jaar later is hij de achtste renner in de geschiedenis die de drie grote rondes wint. Zijn parcours illustreert de moderne planning: overwinningen in de Tour de France eerst, daarna de Vuelta, en tenslotte de Giro in 2026.
Wat zijn traject onderscheidt, is de snelheid. Op 29-jarige leeftijd voltooide Vingegaard de drie-eenheid met een efficiëntie die alleen Contador op een vergelijkbare leeftijd had benaderd. In tegenstelling tot hem had Chris Froome meer tijd nodig, hij won de Giro op 33-jarige leeftijd om zijn collectie compleet te maken.
Pogacar en de vraag naar de negende lid van de club
Tadej Pogacar, tweevoudig winnaar van de Tour de France en de Giro, heeft de Vuelta nog niet aan zijn erelijst toegevoegd. Het is de enige wedstrijd die hem ontbreekt om zich bij de kring van acht te voegen. De Sloveen heeft tot nu toe een schema gevolgd dat gericht is op de Tour de France en de Giro, zonder de Spaanse wedstrijd als hoofddoel te stellen.
Het ontbreken van een overwinning van Pogacar in de Vuelta is een opmerkelijk feit in een erelijst die al rijk is aan klassiekers en etappekoersen. Vingegaard heeft hem op dit terrein voorgebleven, wat een extra dimensie toevoegt aan hun generatie-rivaliteit.
Wat de gegevens onthullen over de evolutie van het professionele wielrennen
Drie observaties komen naar voren uit de analyse van deze acht erelijsten:
- De jaren 1960-1970 hebben drie drie-eenheden voortgebracht (Anquetil, Gimondi, Merckx), gevolgd door een lange periode van stilstand tot Hinault in 1978 in de Vuelta.
- Sinds Contador in 2008 hebben vier renners de drie-eenheid in minder dan twintig jaar voltooid, wat wijst op een toenemende specialisatie van de leiders voor etappekoersen.
- De Tour de France blijft de wedstrijd met de meeste overwinningen door de leden van de club, met een totaal aantal overwinningen dat aanzienlijk hoger is dan dat van de Giro en de Vuelta.
Deze concentratie van drie-eenheden in de recente periode weerspiegelt een structurele verandering. Teams investeren in collectieven die volledig zijn gewijd aan de ondersteuning van een unieke leider in de grote rondes, met klimmers, tijdrijders en voedingsstrategieën die zijn afgestemd op drie weken wedstrijd.
Acht renners in bijna negen decennia: dit aantal is voldoende om de moeilijkheid van de oefening te meten. Het komende seizoen zal uitwijzen of Pogacar eindelijk besluit de Vuelta te richten om de negende lid van deze kring te worden, of dat een andere renner de hiërarchie zal verstoren.